Άρθρο της Αντωνίας Νίκια – “Η γεωργία στο νομό Λακωνίας”

Ο πρωτογενής τομέας της οικονομίας (γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία, μελισσοκομία, δασοπονία) είναι σημαντικός για το νομό Λακωνίας και την Περιφέρεια Πελοποννήσου, καθώς το ποσοστό απασχόλησης σε αυτόν είναι σχεδόν διπλάσιο εκείνου για το σύνολο της χώρας. Στις καλλιεργήσιμες εκτάσεις, η Πελοπόννησος κατέχει την πρώτη θέση σε ελαιώνες, εσπεριδοειδή και αμπελώνες, έχει δε εξαγωγικό πλεόνασμα σε λάδι.

Η κτηνοτροφία και η μελισσοκομία, αν και μικρότερες σε μέγεθος, είναι σημαντικές. Ωστόσο, η γεωργία σήμερα συνεχίζει να βασίζεται σε μικρές οικογενειακές μονάδες, ενώ η συνεταιριστική οργάνωση παραμένει σε μη ικανοποιητικά επίπεδα. Γενικά, ενώ σήμερα στην ελληνική γεωργία απασχολείται περίπου το 12% του εργατικού δυναμικού (περί τα 550.000 άτομα), η συμβολή της στο εθνικό προϊόν έχει μειωθεί περίπου στο 4%, όταν πριν από μερικές δεκαετίες το ποσοστό αυτό ξεπερνούσε το 20%.

Προκύπτουν, έτσι, αρνητικές συνέπειες για το ισοζύγιο πληρωμών της χώρας, λόγω αυξημένων εισαγωγών αγροτικών προϊόντων, ενώ ο ανερχόμενος τουρισμός, αντί να δρα ως μια ατμομηχανή ανάπτυξης της γεωργικής παραγωγής μέσω της αύξησης της ζήτησης για αγροτικά προϊόντα, στην ουσία τη μειώνει, καθώς οι εργαζόμενοι μεταπηδούν στον τουριστικό τομέα, κάτω από υπάρχοντα και συχνά διογκούμενα   προβλήματα στην αγροτική παραγωγή. Σήμερα υφίσταται έλλειψη εργατών γης, διαγράφοντας σημαντικό κίνδυνο περαιτέρω μείωσης της αγροτικής παραγωγής.

Η ευρωπαϊκή Κοινή Αγροτική Πολιτική έχει διαχρονικά ενισχύσει τη γεωργία, όμως δεν εστιάζει όσο θα έπρεπε στα μεσογειακά αγροτικά προϊόντα. Η πανδημία, ο ρωσοουκρανικός πόλεμος και η αύξηση του κόστους αγροτικών εισροών, καθώς και τα επιμηκυνόμενα κλιματολογικά και καιρικά φαινόμενα επιδρούν αρνητικά στο γεωργικό τομέα. Η αγροτική παραγωγή της Λακωνίας αντανακλά όλα αυτά τα προβλήματα.

Είναι αναγκαίο να ανακάμψει η γεωργία, τώρα, μάλιστα, που το θέμα της ασφάλειας τροφίμων και επισιτιστικής επάρκειας έχει αναδειχθεί κάτω από αυτά τα μείζονα θέματα της τελευταίας πενταετίας. Προβλήματα όπως το νερό, η υγρασία της γης, η ανθεκτικότητα του φυτικού και ζωικού βασιλείου έχουν έντονα αναδειχθεί.

Είναι αναγκαίο να ανακάμψει το αγροτικό εισόδημα και να υπάρξει μια εισροή εργατών γης στον αγροτικό τομέα, ώστε να αυξηθεί η συγκομιδή. Να δοθεί προτεραιότητα στις μικρές και μεσαίες γεωργικές εκμεταλλεύσεις, να ενθαρρυνθούν οι νέοι γεωργοί, να υπάρξει καλύτερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση (ευνοϊκά επιτόκια, περίοδος αποπληρωμής). Να παταχθούν φαινόμενα ελληνοποίησης προϊόντων. Να δοθούν καινοτομικές λύσεις σε προϊόντα που αντέχουν στις κλιματικές αλλαγές, να προστατευθεί η φύση, να ενισχυθούν η παραγωγή προϊόντων με φιλικές προς το περιβάλλον διαδικασίες και η οικολογική γεωργία.

Να προωθηθούν η εκπαίδευση και η σύνδεση της παραγωγής με την επιστημονική γνώση και τις νέες τεχνολογίες, την έρευνα και την καινοτομία για τις αγροτικές καλλιέργειες, η διαρκής ενημέρωση, η προσαρμογή στις ανάγκες της αγοράς, η επιχειρηματικότητα, δηλαδή η λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων από τους αγρότες, η καθετοποίηση της παραγωγής σε τοπικό επίπεδο και η σύνδεσή της με τη μεταποίηση.

 Να αντιμετωπιστούν το ολιγοπωλιακό σύστημα των αγροτικών εισροών και η μείωση του κόστους παραγωγής και φορολογικών βαρών, καθώς και οι ασθένειες και ζημιές λόγω της κλιματικής αλλαγής. Επίσης, χρειάζεται η παροχή κινήτρων στους αγρότες για την κατασκευή φωτοβολταϊκών συστημάτων για τη μείωση του κόστους της ενέργειας. Περαιτέρω, χρειάζεται προσοχή στη διαχείριση των υδάτων, μειώνοντας το κόστος άρδευσης αλλά και την άντληση υδάτων από τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα.

Η γεωργία είναι εθνική υπόθεση, όχι μόνο της γεωργίας και των γεωργών, καθώς συμβάλλει στο κοινό αγαθό του περιβάλλοντος και της φύσης και μαζί με την αγροδιατροφή συντελούν στην ανάπτυξη της περιφέρειας και της χώρας. Η γεωργία δεν πρέπει να περιθωριοποιηθεί, ο πρωτογενής τομέας γενικότερα, δεν είναι ασφαλής η οικονομική ανάπτυξη αν στηριχθεί κυρίως στον τουριστικό τομέα.

Αντωνία Νίκια

Οικονομολόγος, MSc

Παραγωγός Ελιάς Καλαμών

Ξενώνας ΝΙΚΙΑ, Γεράκι Λακωνίας

Υποψήφια Περιφερειακή Σύμβουλος Π.Ε. Λακωνίας