Έμβρυο: Το Μέλλον της Γενετικής είναι Εδώ.

ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΕΜΒΡΥΙΚΟ DNA ΣΤΟ ΑΙΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ

ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΕΙΝΑΙ ΕΔΩ

Τώρα  θα μιλήσουμε ίσως για την μεγαλύτερη επανάσταση που έγινε ποτέ στην γενετική τεχνολογία και από ότι φαίνεται θα επηρεάσει άμεσα μελλοντικά όχι μόνο το τρόπο που κάνουμε έλεγχο /screening  στο πρώτο τρίμηνο για το σύνδρομο Down  (αυχενική διαφάνεια) αλλά και συνολικά τον τρόπο διάγνωσης στο μέλλον  ενός μεγάλου αριθμού συνδρόμων / νόσων που μπορούν να αφορούν το έμβρυο .

Αναφέρομαι στο ελεύθερο εμβρυικό dna (free cell fetal dna TEST ) η ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΠΡOΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ .Ενώ παλιά πιστεύαμε ότι ο πλακούντας δημιουργεί ένα φραγμό ανάμεσα στην μητέρα και το έμβρυο έχει πλέον αποδειχθεί ήδη από το1957  από τον Kleihauer, καθώς και το 1959 από τον Douglas η ύπαρξη εμβρυικών κυττάρων στην μητρική κυκλοφορία .

Για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα υπήρχε άγνοια όσον αφορά στη δυνατότητα χρήσης του εμβρυϊκού DNA που κυκλοφορεί στο αίμα της μητέρας. Αυτό το γεγονός άλλαξε από τη στιγμή που ανακαλύφθηκαν

μέσα στο πλάσμα καρκινοπαθών εξωκυτταρικά τμήματα DNA( circulating cell free fetal dna . Στηριζόμενος σε αυτή την ανακάλυψη ο Lo και συνεργάτες εξέτασαν την πιθανότητα ύπαρξης του φαινομένου αυτού στην εγκυμοσύνη. Απέδειξε την παρουσία μεγάλων ποσοτήτων εμβρυϊκού DNA (3,4% έως 6,2%) στο ολικό DNA του μητρικού πλάσματος, με το μέσο όρο της συγκέντρωσης του εμβρυϊκού DNA να αυξάνει κατά 12 φορές στη διάρ-

κεια της κύησης και που εξαφανίζονται δυο ώρες μετά την γέννηση.

Aρχικά   οι ερευνητές έκαναν  χρήση πολλαπλών dna markers  με συνέπεια η εξέταση να είναι χρονοβόρα και πολύ δαπανηρή .

 Τα τελευταία χρόνια από το 2007 -2011 έχουν σταντάρει μια νέα μέθοδο που βασίζεται σε μια νέα τεχνολογία γνωστή ως  massively parallel genomic sequencing , η οποία μπορεί μέσα σε λίγες μέρες να ποσοτικοποιήσει εκατομμύρια τμήματα (fragments) ελεύθερου  dna  και να δώσει  αποτελέσματα με  ευαισθησία  που αγγίζει  το 99 % με 0,1 %ψευδώς θετικά για το σύνδρομο Down   .

 Αναλύοντας λοιπόν αυτό το ελεύθερο DNA, µπορούµε µε μεγάλη ακρίβεια να προσδιορίσουμε κατά πόσο το έμβρυο έχει σύνδρομο Down ή όχι.

Εκτός από το σύνδρομο Down (τρι 21) μπορεί να ελεγχτούν και τα κάτωθι :

Τρι 18 με ευαισθησία 96 %  , και Τρισωμία 13 με ευαισθησία 91% .

Επίσης αναλύουν τα χρωμοσώματα του φύλου  όσον αφόρα τα κατωθι σύνδρομα : Turner syndrome ΧΟ , XXX (τρισομια Χ) , ΧΧΥ (Κλινεφελτερ συνδρομο) ) ΚΑΙ ΧΥΥ (Jacobs συνδρομο  ) ,και στο ακριβό κιτ ελέγχουν και 5 ΜΙΚΡΟΕΛΕΙΠΤΙΚΑ ΓΕΝΝΗΤΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ (για λεπτομέρειες ανατρεξτε στο www.emvrio.gr)

Άρα λοιπών πολύ απλά με μια αιμοληψία από την μητέρα κατά την 10η εβδομάδα τής κύησης μπορούμε να ελέγξουμε 12 σύνδρομα (3 τρισωμίες και 4 φυλετικά  και 5 μικροελειπτικα γενετικά σύνδρομα)   με πολύ αυξημένη ευαισθησία . Η περίπτωση αποτυχίας του Τέστ είναι 4 %  . Υπάρχουν προς το παρόν 4 εταιρίες  η Ariosa, η Natera, η Sequenom ,και η Verinata και δυο Ευρωπαϊκές   οι οποίες έχουν παρόμοια ποσοστά επιτυχίας.

Σε αυτή την φάση το τεστ θα πρέπει να γίνεται σε συνδυασμό με την Αυχενική διαφάνεια και επειδή είναι screening test σε περίπτωση που βγει θετικό θα πρέπει να περνάμε σε άμεση λήψη χοριακής λάχνης για επιβεβαίωση του αποτελέσματος . Κατά την Αμερικανική εταιρία Μαιευτικής και Γυναικολογίας θα πρέπει σε πρώτη φάση  να το κάνουμε το τεστ  σε γυναίκες υψηλού κινδύνου για σύνδρομο Down  και όχι σε δίδυμες κυήσεως. Eπίσης θα πρέπει να συνεχίζουμε να κάνουμε την αυχενική διαφάνεια την 12 εβδομάδα  (Κατά την 12 εβδομάδα συστήνουμε λήψη χοριακής λάχνης στις έξεις περιπτώσεις 1>   θετικό τεστ ελευθέρου εμβρυικού DNA  2> επί εμφανών ανατομικών ανωμαλιών του εμβρύου  3> εάν η αυχενική είναι > 3.5 χιλ). Και Θα συνεχίσουμε να κάνουμε το β επιπέδου όπως τώρα (πρός αναζήτηση ανατομικών  βλαβών /άλλα σύνδρομα που θα επιβεβαιωθούν με διευρυμένο ή μοριακό καρυότυπο ). Αυτό το τεστ το κάνουμε 1  σε γυναίκες πάνω από 38  ετών με αυτόματη κύηση ή με εξωσωματική  και οι οποίες θέλουν να κάνουν έλεγχο για το σύνδρομο Down (το πιο συχνό σύνδρομο ) αλλά φοβούνται το κίνδυνο αποβολής απο  την αμνιοπαρακέντηση 2 Εάν μετά από την εξέταση της αυχενικής διαφάνειας που κάνει μια έγκυος κατά την 12^η εβδομάδα χαρακτηριστεί ενδιάμεσου κινδύνου δηλαδή εάν ο κίνδυνος της για σύνδρομο Νταουν είναι μεταξύ 1/100 και 1/1000 .

Άρα λοιπόν φαίνεται ότι μπαίνουμε στην νέα εποχή της μη επεμβατικής γενετικής η οποία με το ίδιο ή και μικρότερο κόστος μας προσφέρει ασφαλή πληροφορία για μια σειρά από σύνδρομα.

Ενώ μέχρι σήμερα και για την τελευταία δεκαετία κυριαρχεί  το τεστ τής Αυχενικής διαφάνειας στον έλεγχο του πρώτου τριμήνου σήμερα εμφανίζεται ένα άλλο τεστ το οποίο αποδεδειγμένα δείχνει να έχει καλύτερη ευαισθησία 99%  και σαφώς λιγότερα ψευδώς θετικά (0,1%) όσον αφόρα το σύνδρομο Down . Και το ερώτημα που εύλογα γεννιέται είναι  οτι πλέον θα καταργήσουμε την αυχενική διαφάνεια και θα περάσουμε τόσο ανώδυνα στην νέα εποχή  ή  το ένα τεστ θα συμπληρώνει το άλλο .?

Από ότι φαίνεται τουλάχιστον για αυτήν τη φάση τα δυο τεστ θα λειτουργούν ταυτόχρονα .Θa  προσφέρεται η αυχενική διαφάνεια σε όλον τον πληθυσμό και σε γυναίκες ενδιάμεσου κίνδυνου θα συστήνουμε τον μη επεμβατικό προγεννητικό έλεγχο .

ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ MD, PhD, FMF DIPLOMA

www.emvrio.gr