Καλοτάξιδο το νέο Λακωνικό Ημερολόγιο 2017 από την Ιδιομορφή

Την Τετάρτη 18 Ιανουαρίου 2017 πολλοί Σπαρτιάτες αλλά και πολλοί καταγόμενοι από την περιοχή της Επιδαύρου Λιμηράς παρακολούθησαν την εκδήλωση Παρουσίασης του Λακωνικού Ημερολογίου 2017, των εκδόσεων Ιδιομορφή, στην Πνευματική Εστία Σπάρτης (Αίθουσα «Γεώργιος Περδικλώνης»).

Το ημερολόγιο παρουσίασαν οι Νεκτάριος Σκάγκος, αρχαιολόγος-ιστορικός, Αντώνης Τάντουλος, ιατρός-συγγραφέας, Γιάννης Ψαράκης, Γραμματέας του Συλλόγου «Τουλίπα Γουλιμή» και Νίκος Μπαριάμης, βιολόγος – ερευνητής.

Οι ομιλητές παρουσίασαν με σαφήνεια και ζωντάνια κυρίως το αντικείμενο της έρευνας τους, όπως περιέχεται στο Λακωνικό Ημερολόγιο 2017, ενώ ο αρχαιολόγος Νεκτάριος Σκάγκος παρουσίασε μία εκτενή εικόνα του συνόλου του έργου. Ακολουθούν  αποσπάσματα της παρουσίασης του «Λακωνικού Ημερολογίου 2017» από τον κ. Ν. Σκάγκο: «Το τεύχος έχει επετειακό χαρακτήρα, καθώς πρόκειται για το εικοστό Ημερολόγιο των Εκδόσεων Ιδιομορφή, το οποίο στη διάρκεια της εικοσάχρονης διαδρομής του έχει συμβάλλει τα μέγιστα στα πολιτιστικά πράγματα του λακωνικού χώρου και όχι μόνον. […] 

Από το 1998, όταν κυκλοφόρησε ο πρώτος τόμος, μέχρι σήμερα, έχει πραγματοποιηθεί μια σειρά αφιερωμάτων σε ποικίλες πτυχές του ιστορικού, κοινωνικού και πολιτιστικού βίου της Λακωνίας, διαχρονικά. Αφού προηγήθηκε το αφιέρωμα στον Ταΰγετο το 2015, ακολούθησε εκείνο στο αντίπαλον δέος του, τον Πάρνωνα, πέρυσι, σε συνέχεια του οποίου η φετινή έκδοση είναι αφιερωμένη στη χερσόνησο του Μαλέα, τη νότια απόληξη του Πάρνωνα, τόπο σκληρό σαν τη σιωπή, ανεμοδαρμένο, μέσα στην αγκαλιά του Μυρτώου πελάγους και του Λακωνικού κόλπου.

Σε σχήμα 8ο (16,2Χ24εκ.), με χαρτόδετο εξώφυλλο (που καθιερώθηκε από τον τόμο του 2013 και εξής), σε διχρωμία, με κυρίαρχο το μπλε χρώμα της θάλασσας του Μαλέα. Συνολικά 352 σελίδες, 304 το κυρίως σώμα και 48 το ειδικό αφιέρωμα, με πλούσια, υποστηρικτική των κειμένων, εικονογράφηση. […]

Στο πρώτο μέρος, ο τόμος περιλαμβάνει τα απολύτως απαραίτητα, το ημερολόγιο του τρέχοντος έτους, με το αγιολόγιο και πρόσθετες πληροφορίες για τους πολιούχους αγίους της Λακωνίας, τις τοπικές εορτές και πανηγύρεις, καθώς και διοικητικές πληροφορίες για τους δύο δήμους της χερσονήσου, Μονεμβασίας και Ελαφονήσου. Εν είδει προοιμίου του κυρίως μέρους παρατίθεται αποδελτίωση κειμένων για τη χερσόνησο του Μαλέα από τους προηγούμενους 19 τόμους.

Από τη σελίδα 37 και εξής ξεκινά το κυρίως μέρος. Συνολικά 78 κείμενα 40 συγγραφέων (καθηγητών Πανεπιστημίου, αρχαιολόγων, ιστορικών, λογοτεχνών, ποιητών, φιλολόγων, εκπαιδευτικών, ιστοριοδιφών και αρχαιολατρών) επιδαψιλεύουν γνώση για τον τόπο αυτό. Επίσης, περιλαμβάνονται κείμενα φορέων (Δήμος Μονεμβασίας, ΕΦΑΛΑΚ) και Συλλόγων (ΕΟΣ ΝΑ Λακωνίας, Σύλλογος Τουλίπα Γουλίμη). Προτάσσονται οι αρχαιογνωστικές μελέτες, με γενικά μυθολογικά, ιστορικά και αρχαιολογικά στοιχεία, για να ακολουθήσουν ειδικότερα θέματα, για μνημεία και αρχαιότητες, τον λαογραφικό, κοινωνικό και οικονομικό βίο του τόπου.  

            Με αφετηρία το πρώτο κείμενο που αναφέρεται σε μυθολογικά, ιστορικά και αρχαιολογικά στοιχεία του Μαλέα μπορούμε να ξεκινήσουμε την πορεία μας μέσα στη ροή του ιστορικού χρόνου και να γνωρίσουμε διαχρονικά τον οικονομικό, κοινωνικό και εν γένει πολιτιστικό βίο της περιοχής.

            Στο ερώτημα «Τι είναι ο Μαλέας», η απάντηση είναι θάλασσα.

            Η θάλασσα και η αλμύρα καθορίζει από την προϊστορία και μέχρι σήμερα τις τύχες και τη ζωή των κατοίκων της χερσονήσου. Κατεξοχήν ναυτικοί στην πλειονότητά τους, τραμπαλίζουν σαν τους γλάρους πάνω από τα κύματα και έχουν για σκέπη και υποπόδιό τους το απέραντο γαλάζιο, όμοιο με αυτό που χρωματίζει το εξώφυλλο του Λακωνικού Ημερολογίου. Το ποίημα του Γιώργου Παπούλια, που πρόσφατα ταξίδεψε για το αιώνιο αγκυροβόλιο, «Οι εν Μαλέα γλάροι», όπως και αυτά του  Παναγιώτη Γεωργουδή «Αγέρας λέξεων» και του Κωνσταντίνου Καταγά «Στο βατικιώτη θαλασσινό», είναι αντιπροσωπευτικά της ιδιοσυγκρασίας των ανθρώπων της περιοχής. Οι τελευταίοι, από την εποχή του αυτοκράτορα Αλεξίου Α΄ Κομνηνού (1048-1056) ήταν ονομαστοί για τη ναυτοσύνη τους και τις ικανότητές τους στο θαλάσσιο εμπόριο. […]

Κάθε τόπος έχει ανάγκη, το πιστεύω και το πρεσβεύω αυτό, να έχει το δικό του ημερολόγιο, για να φυλλομετρά, να μην ξεχνά, να ανατρέχει σε μνήμες πρόσφατες και παλιές. Το Λακωνικό Ημερολόγιο, θεσμός πλέον στα δρώμενα του τόπου μας, συνεχίζει και θα συνεχίσει, το πιστεύω ακράδαντα, την καλά χαραγμένη πορεία του στον χώρο και τον χρόνο, γιατί ο Γιώργος και η Σοφία, πέρα από το μελάνι, το χαρτί, τις ώρες που περνούν σκυμμένοι επάνω από τα δοκίμια και τις εικόνες, πέρα από το ενδιαφέρον και την αγάπη να περισυλλέξουν ακόμη και το πιο μικρό στάχυ γνώσης για τον τόπο, έχουν δώσει στο ημερολόγιο και ένα κομμάτι ο καθένας από τον εαυτό του, χαρίζοντάς του έτσι μια ίδια μορφή.

Να είναι καλοτάξιδο και τούτο το ημερολόγιο, λοιπόν, με ευνοϊκούς ανέμους στις εκδοτικές θάλασσες του νέου χρόνου».